Πληθυσμιακή Μεταβολή
Κατά την περίοδο 1991-2001, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ2, ο πραγματικός πληθυσμός στο σύνολο του Δήμου Κομοτηνής  παρουσίασε σημαντική αύξηση, της τάξης του 12,7% (53.743 άτομα το 1991 και 60.574 άτομα το 2001).



Με βάση τη διοικητική διάρθρωση του Σχεδίου Καλλικράτης, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ο Δήμος Κομοτηνής υποδιαιρείται σε τρεις δημοτικές ενότητες, την Δ.Ε. Κομοτηνής, τη Δ.Ε. Αιγείρου και τέλος του Ν.Σιδηροχωρίου. Η μεγαλύτερη αύξηση εμφανίζεται στη νυν δημοτική ενότητα Κομοτηνής (τέως Καποδιστριακός Δήμος Κομοτηνής) με μεταβολή από το έτος 1991 στο 2001, 14,6%, με τη δημοτική ενότητα Ν.Σιδηροχωρίου (τέως Δήμος Ν.Σιδηροχωρίου) να ακολουθεί, με σχετική αύξηση της τάξης του 5,1%. Αντίθετα, ο πραγματικός πληθυσμός της δημοτικής ενότητας Αιγείρου (τέως καποδιστριακός Δήμος Αιγείρου) το 2001 μειώθηκε κατά 1,4% σε σχέση με το 1991. (βλ. παράρτημα, έντυπο01)
Η κατανομή του πληθυσμού ανά δημοτική ενότητα παρουσιάζεται στο διάγραμμα που ακολουθεί.



Σύσταση πληθυσμού κατά φύλο και ηλικία

Επόμενο στάδιο της ανάλυσης των δημογραφικών χαρακτηριστικών του πληθυσμού που κατοικεί στον Δήμο Κομοτηνής είναι η εξέταση της ηλιακής του σύστασης κατά φύλο. Κατά την απογραφή του 2001, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, οι γυναίκες ήταν περισσότερες από τους άντρες αποτελώντας το 51,4% του συνολικού πληθυσμού. (βλ. παράρτημα, έντυπο01)

Σε ότι αφορά τη διάρθρωση των ηλικιών στο Δήμο Κομοτηνής, οι παραγωγικές ηλικίες μεταξύ 15 και 64 ετών ανέρχονται στο 70,4% του συνολικού πληθυσμού.



Οι υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες συγκεντρώνουν σημαντικά μικρότερα ποσοστά με τον παιδικό πληθυσμό να αποτελεί ομάδα με χαμηλή συγκέντρωση (15,5% επί του συνόλου) και περίπου ίση με αυτή του ηλικιωμένου πληθυσμού (ηλικίες άνω των 65 ετών) στον οποίο αντιστοιχεί το 14%.
Για μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ηλικιακής διάρθρωσης του μόνιμου πληθυσμού, προχωρούμε στη δημιουργία πυραμίδων ηλικιών και στην αξιολόγηση των δεικτών γήρανσης και εξάρτησης του πληθυσμού.
Οι πυραμίδες φύλων - αντανακλούν τον κοινωνικό και οικονομικό χαρακτήρα της περιοχής, δηλαδή το επίπεδο προόδου, τη φύση της κοινωνίας κα δίνουν ενδείξεις για το μέλλον της περιοχής. Ανάλογα με την αναλογία των παιδιών και των ηλικιωμένων η δομή τους χαρακτηρίζεται ως προοδευτική (υψηλοί δείκτες γεννήσεων και θανάτων, τα παιδιά αποτελούν το 45-55% του συνολικού πληθυσμού και οι ηλικιωμένοι μόνο το 5-10%), φθίνουσα (χαμηλοί και ελαττούμενοι δείκτες γεννήσεων και θανάτων, τα παιδιά αποτελούν λιγότερο από 30% του συνολικού πληθυσμού και οι ηλικιωμένοι πάνω από 15%), στάσιμη (τα παιδιά αποτελούν περίπου το 30 – 40% του συνόλου και οι ηλικιωμένοι περίπου το 10%) ή ενδιάμεση.
Στο διάγραμμα που ακολουθεί, παρουσιάζεται η πυραμίδα ηλικιών για τον πραγματικό πληθυσμό του Δήμου Κομοτηνής όπως αυτή διαμορφώθηκε βάσει των στατιστικών δεδομένων της ΕΣΥΕ για το έτος 2001.



Βάσει των ποσοστών που αναφέρθηκαν παραπάνω, η ηλικιακή πυραμίδα χαρακτηρίζεται ως φθίνουσα και κατά συνέπεια ο πληθυσμός παρουσιάζει ήπιες τάσεις γήρανσης. Οι τάσεις αυτές ενισχύονται μερικώς εξετάζοντας τους δείκτες γήρανσης και εξάρτησης τόσο για το σύνολο του Δήμου Κομοτηνής όσο και ανά δημοτική ενότητα (βλ. παράρτημα, έντυπο01).

Ο δείκτης γήρανσης, ο οποίος διαμορφώνεται βάσει των ηλικιακών πληθυσμιακών ομάδων, διαμορφώνεται σε 0,90 (δηλαδή αναλογούν 90 άτομα άνω των 65 ετών ως προς 100 άτομα ηλικίας από 0 έως 14 ετών), τιμή κάτω της μονάδας, γεγονός το οποίο αντικατοπτρίζει τον αστικό χαρακτήρα του Δήμου αλλά και την τάση προσέλκυσης και εισροής νεότερου πληθυσμού. Ο δημογραφικός δείκτης εξάρτησης, ο οποίος αναδεικνύει τη σχέση  του οικονομικά μη ενεργού πληθυσμού με τον ενεργό πληθυσμό (ηλικιακές ομάδες κάτω των 14 ετών και άνω των 65 σε σχέση με τις ομάδες από 15 έως 64 ετών) διαμορφώνεται σε 0,42 (δηλαδή αναλογούν 42 άτομα μη παραγωγικών ηλικιών ως προς 100 άτομα παραγωγικής ηλικίας), χαμηλότερος από το μέσο όρο της χώρας με τιμή 0,47. Αντίστοιχα διαμορφώνονται οι δείκτες και στην δημοτική ενότητα Κομοτηνής με το δείκτη γήρανσης να είναι μόλις 0,82 και τον δείκτη εξάρτησης 0,41. Στις δημοτικές ενότητες Αιγείρου και Νέου Σιδηροχωρίου ο δείκτης γήρανσης διαμορφώνεται σε τιμή σημαντικά πάνω από τη μονάδα (1,53 και 1,56 αντίστοιχα) και το μέσο όρο της χώρας ενώ ο δείκτης εξάρτησης (βλ. παράρτημα, έντυπο01) είναι επίσης υψηλότερος από τον αντίστοιχο της Δ.Ε. Κομοτηνής (τιμές 0,51 και 0,53 αντίστοιχα), γεγονός που ενισχύει τις διαφαινόμενες τάσεις γήρανσης.